Θρησκευτικά Μνημεία της Ορεινής Αχαΐας

Η παράδοση θέλει την μονή του Μεγάλου Σπηλαίου (Εικ. 1) να ιδρύεται το έτος 362 μ.Χ. από τους θεσσαλονικείς αδελφούς μοναχούς Συμεών και Θεόδωρο. Μέσα στο μοναστήρι υπάρχει μια σπηλιά όπου τρέχει το αγίασμα της «αγίας κόρης». Σύμφωνα με την παράδοση οι μοναχοί συνάντησαν μια βοσκοπούλα, την Ευφροσύνη, η οποία τους οδήγησε στη σπηλιά στο σημείο όπου βρίσκεται σήμερα το μοναστήρι, όπου και βρήκαν την εικόνα της Παναγίας. Η εικόνα αυτή είναι φιλοτεχνημένη από τον ευαγγελιστή Λουκά από μαστίχα και κερί. Τα έτη 840, 1400, 1600 και 1943 η μονή κάηκε αλλά η εικόνα έμεινε ανέπαφη. Κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας οι μοναχοί υπερασπίστηκαν το μοναστήρι αλλά και βοήθησαν στην επανάσταση του 1821. Το 1827 έλαβε χώρα στο μοναστήρι μάχη κατά του Ιμπραήμ. Το 1943 οι ναζιστές Γερμανοί εκτέλεσαν εκεί μοναχούς και επισκέπτες, και στο σημείο αυτό σήμερα υπάρχει μαρμάρινο μνημείο. Η Μονή διαθέτει πληθώρα κειμηλίων μεταξύ των οποίων και τμήμα του Τιμίου Ξύλου, κειμήλια της Ελληνικής Επανάστασης, λάβαρο με τις μορφές τριών βυζαντινών αυτοκρατόρων, εθνικές στολές. Επίσης, υπάρχει βιβλιοθήκη με περισσότερους από 3.000 τόμους και πλήθος χειρογράφων.

Εικ. 1. Όψη του Μεγάλου Σπηλαίου.

Η μονή της Αγία Λαύρας (Εικ. 2) ιδρύθηκε το 961 μ.Χ., κατά την περίοδο που αυτοκράτορας ήταν ο Νικηφόρος Φωκάς, από έναν εκ των μοναχών την μονής Μεγίστης Λαύρας του Αγίου Όρους. Η μονή έχει καεί και καταστραφεί πολλές φορές, αλλά πάντοτε ανοικοδομείτο από τους μοναχούς και με τη βοήθεια των κατοίκων. Σημαντική είναι η συμβολή της μονής στην εθνική προσπάθεια ανεξαρτησίας του 1821, στο χώρο της οποίας έγινε η έναρξη του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα. Στο χώρο της μονής διαφυλάσσονται πολλά και ποικίλα αντικείμενα ανεκτίμητης ιστορικής και θρησκευτικής σημασίας. Ανάμεσα σε αυτά το Λάβαρο της επανάστασης, λείψανα Αγίων, εικόνα του Αγίου Αθανασίου φιλοτεχνημένο από Κωνσταντινοπολίτη χριστιανό και επιτάφιος φιλοτεχνημένος από Ελληνίδα της Μικράς Ασίας. Στη μονή φυλάσσονται επίσης τα άμφια του Παλαιών Πατρών Γερμανού, ευαγγέλιο του 11ου αιώνα και πολλά άλλα κειμήλια. Επίσης στη μονή διατηρείται βιβλιοθήκη με έργα μεγάλης αξίας.

Εικ. 2. Όψη της Μονής Αγίας Λαύρας.

Η μονή Ομπλού χτίστηκε το έτος 1315 μ.Χ. στη θέση που παλαιότερα υπήρχε μικρός ναός αφιερωμένος στην Παναγία με την επωνυμία «Ομπλίτ Παναγιά Κουκούρ» που σημαίνει η γλυκιά Παναγία του βουνού του κούκου. Το προσωνύμιο αυτό προέρχεται από τους Αρβανίτες που έχτισαν αυτό του εκκλησάκι και έδωσαν το όνομα αυτό και στο Όρος που χτίστηκε. Ως Μονή ιδρύθηκε από τον ιερομόναχο Ιωακείμ και δύο μαθητές του μοναχούς Ιωασάφ και Παρθένιο. Οι μοναχοί έχτισαν κελία δίπλα στο αρχικό εκκλησάκι όπου βρισκόταν η εικόνα της Παναγίας. Το έτος 1581 μ.Χ. έγινε Σταυροπηγιακή και το 1896 μ.Χ. ενσωματώθηκε ως μετόχι της η Μονή του Αγίου Κωνσταντίνου. Η Μονή ξεχωρίζει για λόγους ιστορικούς, καθώς καταστράφηκε από όλους τους κατακτητές που πέρασαν από την ευρύτερη περιοχή (Τούρκους, Ενετούς, Γερμανούς). Παράλληλα όμως έχει συμβάλλει σε όλες τις επαναστατικές – απελευθερωτικές κινήσεις. Το 1770 μ.Χ. οι Τούρκοι έκαψαν τη μονή και το καθολικό της ως αντίποινα για την αποτυχημένη προσπάθεια επανάστασης των Ελλήνων. Το ίδιο συνέβη τον Ιούνιο του 1821 μ.Χ. ως αποτέλεσμα της αρωγής της μονής στην επανάσταση των Ελλήνων. Στην συγκεκριμένη καταστροφή χάθηκαν πολλά ιστορικά κειμήλια, έγγραφα και εικόνες. Το 1828, με την επιστροφή των μοναχών στη μονή από τις διάφορες μονές των Επτανήσων που είχαν διασκορπισθεί, άρχισαν την επισκευή της μονής. Η τρίτη καταστροφή έλαβε χώρα το 1943 μ.Χ. καθώς οι Γερμανοί έκαψαν την πτέρυγα των κελιών που κρύβονταν οι Έλληνες αντάρτες.

Πηγές:

Δικτυακός Τόπος Infocenter Πάτρας.

Δικτυακός Τόπος Ιεράς Μητρόπολης Αιγειαλείας και Καλαβρύτων

Πρακτορείο Εκκλησιαστικών Ειδήσεων

"Ιστορία της πόλεως πατρών" Θωμόπουλος

TrekEarth.com, http://el.trekearth.com/gallery/Europe/Greece/Peloponnesus/Ahaia/Patra/photo840361.htm